تاملی بر داستان "اولین ها" در بسکتبال و فوتبال
5 اردیبهشت 1388
ورزش : عمومی
شیرزنان- سولماز شریف: طی هفته های اخیر، دو خبر در رسانه های ایرانی منتشر شد مبنی بر راه یافتن اولین لژیونرهای زن ایرانی به لیگهای ورزشی سایر کشورها. یکی از دنیای توپ و حلقه- بسکتبال و دیگری از دنیای توپ و دروازه – فوتبال. هر دوی این خبرها موفقیتی بسیار بزرگ برای ورزش زنان ایران محسوب می شود و گواهی دیگر است بر این نکته که هیچ چیز نمی تواند مانع موفقیت یک فرد بشود.
اما نکته ای که در این میان قابل توجه است ادعای اولین بودن آنهاست که حقیقت ندارد. لژیونر در ادبیات ورزشی فارسی به ایرانی گفته می شود که در یکی از تیمهای ورزشی سایر کشورها بازی می کند. این نکته فارغ از مقیم ایران یا خارج از ایران بودن است. پس بر این اساس، لژیونرهای زن ایرانی کم نیستند. تنها نکته ای که می تواند آنها را از هم متمایز کند، اصرار بر رعایت پوشش اسلامی و اختیار داشتن آن است. بر این اساس که بازیکنانی که از طریق روابط فدراسیون رشته مورد فعالیتشان، به تیم دیگری دعوت می شوند، موظف به رعایت پوشش اسلامی هستند اما اگر بازیکنانی، از طریق ارسال فیلم بازی اش یا سفر به سایر کشورها و اعلام آمادگی حضوری و یا بورس تحصیلی موفق به ورود به یک تیم خارجی شود، از چنین قاعده ای مستثنی خواهد بود.
بهارک زرین قبا
در هر حال، بهارک زرین قبا بسکتبالیست 32 ساله ایرانی است که به مدت 17 سال عضو تیم ملی بسکتبال زنان ایران بوده است. وی برای بازی در تیم الشباب به امارات پیوسته است و تا پایان لیگ امارات یعنی تا حدود یک ماه دیگر در این تیم خواهد ماند. از سوی دیگر، از بهناز خیاط، دروازه بان تیم ملی فوتسال زنان ایران برای بازی در رقابتهای سوپرلیگای فمنینا دعوت به عمل آمده است.
به گزارش شیرزنان، لیست لژیونرهای زن ایرانی که فعالیتشان به طور عمومی قابل پیگیری است، به شرح زیرند:
ارغوان رضایی تنیسور جوان ایرانی است که در فرانسه بازی می کند و در مسابقات برتر تنیس زنان جهان حضوری فعال دارد.
شادی طباطبایی دیگر تنیسور ایرانی است که عضو باشگاه ترایتون در تگزاس آمریکاست و برای مسابقات فدکاپ، تیم ملی تنیس زنان ایران را همراهی می کند.
لیلا وزیری شناگر آمریکایی است که عنوان قهرمانی کرال پشت آمریکا و جهان را از آن خود کرده است.
حتی شاید بتوان ادعا کرد لژیونری زنان ایرانی به دهه 90 میلادی باز می گردد. آن زمان که افسون روشن ضمیر قهرمان ایرانی الاصل کشتی زنان امریکا موفق به کسب چهار مدال نقره و برنز مسابقات قهرمانی زنان جهان در دهه 90 شد.

لیلا وزیری
از میان دختران ایرانی ساکن ایران نیز، هم اکنون مونا نگهبان، دختر والیبالیست ایرانی در یکی از تیمهای والیبال زنان ایتالیا بازی می کند و بسکتبالیستها نیز دو نماینده در لیگ بسکتبال زنان انگلستان دارند به نامهای ماندانا مهران پور و سارا غنی نژاد.
پیشتر نیز از نارمیلا فتحی برای بازی در یکی از تیمهای لیگ فوتبال زنان آلمان دعوت شده بود که طبق گفته خودش در گفت و گو با شیرزنان، این پیشنهاد را رد کرده است. وی گفت: "آنها شرایط خوبی برایم مهیا کردند و گفتند اقامت من برای بازی در باشگاههای آلمان را می گیرند اما من از این کشور خوشم نیامد."
به هر حال، زرین قبا به این جمع پیوسته و خیاط منتظر دعوتنامه اش است. در جریان اعزام تیم فوتسال تجارتخانه جنوب کیش به اسپانیا بودد که دیدار تدارکاتی بین تیم تریپا چیکو و تجارتخانه برگزار شد و خیاط توانست طی آن بازی، نظر مسئولین تیم را به خود جلب کند. پیشتر، کفاشیان رئیس فدراسیون فوتبال اعلام کرده بود که ورزشکاران در صورت رعایت حجاب اسلامی قادر به بازی در لیگهای اروپایی هستند.
وی این صحبت را سال پیش طی ملاقات یکساعته با مسئولان فوتبال زنان آذربایجان گفته بود که در جریان بازی دو تیم ایران و آذربایجان برای دعوت از بازیکنان ایرانی ابراز علاقه کرده بودند. وی گفته بود: "در صورتي كه به زنان مسلمان اجازه ندهيم كه با پوشش اسلامي در ميادين مختلف حاضر شوند در واقع به آنان ظلم كردهايم. بانوان فوتباليست ايراني از سطح فني بالايي برخوردارند و حيف است امكان لژيونر شدن را از آنها بگيريم، در صورتي كه فیفا مجوز استفاده از حجاب را به ما بدهد، با حضور زنان فوتباليست ايراني در ليگهاي خارجي موافقت ميكنيم."
در همین راستا، فدراسیون فوتبال اسپانیا نیز با پوشش دروازهبان تیم ملی فوتسال زنان ایران موافقت کرد. تیم توره پاچیکو قصد دارد با بهناز خیاط برای مدت یك سال قرارداد منعقد كند که فصل جدید سوپرلیگا فمنینا از اواخر شهریور ماه امسال آغاز خواهد شد.
روزنامه دنیای فوتبال در این زمینه نوشت: «ميتوان علي دايي، خداداد عزيزي و كريم باقري را سردمدار دور تازه حضور ايرانيها در فوتبال اروپا دانست اما حالا اتفاقي ديگر در راه است. اتفاقي بهنام حضور دختران ايراني در ليگهاي اروپايي. دو روز پيش بود كه برخي خبرگزاريها به انتقال قريبالوقوع دروازهبان تيمملي فوتسال ايران به ليگ اسپانيا اشاره كردند. انتقالي كه ميتواند سر و صداي زيادي بهپا كند. تاكنون به اين فكر كردهايد كه نوشتن از يك فوتساليست دختر ايراني كه نخستين لژيونر در اين حيطه محسوب ميشود، با چه زواياي خاصي همراه است؟

ارغوان رضایی
بهناز خياط، دروازهبان 23 ساله تيم تجارتخانه جنوب كه حدود سه سال است پيراهن تيمملي را ميپوشد، حالا در آستانه يك انتخاب بزرگ قرار گرفته كه ميتواند مسير زندگي او را عوض كند. او در زاهدان بهدنيا آمده و اكنون روزهايش را در اردوي آمادهسازي تيمملي فوتسال كه در محل كمپ تيمهاي ملي برگزار ميشود، ميگذراند. تورهپاچيكو يكي از تيمهاي مطرح ليگ اسپانيا محسوب ميشود. آنها در رقابتهاي سال گذشته فوتسال اين كشور به مقام چهارم دست يافتند و دو مليپوش در تركيب خود دارند. بهناز خياط با پوشش اسلامي در درون دروازه اين تيم اسپانيايي خواهد ايستاد و موافقت فدراسيون فوتبال اسپانيا با اين امر باعث ميشود كه دختران مسلمان ديگري براي پيگيري جدي فوتبال تشويق شوند. هرچند هنوز دعوتنامه رسمي تورهپاچيكو به فدراسيون فوتبال ايران ارسال نشده است، ولي منابع نزديك به اين باشگاه اعلام كردهاند كه در صورت موافقت خياط اين انتقال قطعي است.
او ميگويد:«بايد ببينم چه شرايطي پيش ميآيد. تا زماني كه دعوتنامه رسمي به دستم نرسد، هيچچيز قطعي نيست و نميتوان گفت كه من يك لژيونر شدهام. خانوادهام با اين امر مشكلي ندارند و حتي تشويقم ميكنند. چون ميدانند كه مثل يك بازيكن حرفهاي تمام جوانب را ميسنجم و بعد اقدام ميكنم.» رقمي كه يك فوتساليست زن ايراني در سال ميتواند به آن بهعنوان درآمد حساب كند، بين 5/2 تا 3 ميليونتومان است. اين رقم در ليگ فوتسال بانوان اسپانيا به 10 تا 12 ميليون تومان در سال براي فوتساليستهاي متوسط ميرسد. اين در حالي است كه خياط پول را انگيزه اول خود براي انتقال نميداند؛ «مهم آن است كه پيشرفت بكنم. دختران ايراني استعداد فراواني در فوتسال دارند و ميتوانند از بسياري كشورهاي ديگر پيشي بگيرند.»
از سوی دیگر تيم نادي امان اردن از چهار بازيكن فوتسال تيم پرسپوليس و سرمربي اين تيم دعوت به همكاري كرد. به گزارش روزنامه نود، پس از مسابقات فوتسال باشگاه هاي غرب آسيا و پيروزي تيم فوتسال بانوان پرسپوليس برابر حريفش نادي امان مسوولان اين باشگاه عربي از چهار بازيكن پرسپوليس براي بازي در اين تيم دعوت كردند.
مهناز اميرشقاقي، سرمربي تيم پرسپوليس پيشنهاد قراردادي چهار تا شش ميليوني از سوي اين باشگاه دريافت كرد. ظاهراً اميرشقاقي هنوز پاسخ قطعي به باشگاه نادي امان نداده و در جواب به آنها گفته است: «بايد فكر كنم.» سرمربي تيم فوتسال بانوان قرمزپوش قصد دارد پيش از قبول يا رد كردن اين پيشنهاد با چند متخصص مشورت و با وضعيت اين باشگاه آشنايي بيشتري پيدا كند. اميرشقاقي در این خصوص مي گويد: «اين تيم پنج شش بازيكن سرعتي و تكنيكي خيلي خوب دارد كه در رده سني جوانان هستند و اگر چهار بازيكن ما هم جذب اين باشگاه شوند تيم خيلي خوبي مي شود.»
پس همانگونه که پیداست، تعداد دختران لژیونر ایرانی کم نیست و تیمهای خارجی، خصوصا تیمهای منطقه از داشتن رابطه ورزشی با زنان ایرانی استقبال می کنند اما ورزشکاران زن کماکان و به رغم کسب موفقیتهای بسیار، از دیدها پنهانند و ناشناخته.